Just another WordPress.com site

muhyettin-cetin

von MUHYETTİN ÇETİN

Merhaba sevgili, TEKMANLILAR……..
İlçemiz, TEKMAN Türkiye’deki ilçeler içinde fakirlik sınırında olan onbeş ilçe arasında yer almaktadır, ülke genelindeki dengesiz milli gelir dağılımı bir kez daha gözler önüne serilmiştir.

Ortaya konulan ve ilçelerin ülke ekonomisine katkısını gösteren tablo, bilinenin aksindedir. Doğu Anadolu, bölgesinde bulunan TEKMAN’da fakirlik sınırında olduğunu göstermektedir. Az gelişmişlik listesinde ilk onbeş sırayı alan ilçelerin ekonomiye toplam katkıları çok azdır. Fakirlik sınırında olan, TEKMAN hınıstan alınıp, ilçe yapılmıştır. Ancak TEKMAN’ın gelecekteki durumunun ne olacağı belli değildir. İlçe yapılan bir yerin ilçeliği taşıyıp taşıyamayacağı dikkate alınmalıdır.

TEKMAN’ı ilçe yapmak TEKMAN’ı kurtaramamıştır.
Bir kere TEKMAN’da TEKMAN için faydalı olabilecek müteşebbis yoktur. Bütün genç nüfus ilçe dışındadır. İlçede kalan nüfus orta yaşın üzerindedir. Bunların çoğu da iş yapma kapasitesini yitirmişlerdir. Bir çoğu dışarıda, istanbul, ankara, izmir, bursa, gibi illerde çalışan çocuklarının eline bakmaktadırlar. Onların göndereceği üçbeş kuruş ile geçinmektedirler. İlçenin arazisi geniştir, ama kıraçtır, taşlıktır, verimsizdir. Böyle olunca da arazinin büyük bir kısmı ekim dışı kalmaktadır. Ekilen, nispeten verimli olan çok küçük bir alandaki arazi ise herkesin elinde yoktur. Bu kesimden az bir kimse yararlanabilmektedir. yani ekim neslide tükenmektedir, İlçe hayvancılığa elverişlidir ancak, yukarıda belirttiğim gibi yaşlı kesim bu işi başaramamaktadır. Anlaşılacağı üzere çiftçilik ve hayvancılık konularında vatandaşın bir ilerleme kaydetmesi mümkün görülmemektedir.

İlçe belediyesi de aynı oranda fakirdir. Öyle zamanlar olmuştur ki memurun maaşını verememiştir. Böyle bir belediyenin ilçe için yatırım yapması, iş sahası açması, işsizliğe çare olması imkânsızdır. Belediye bu durumda asli görevleri olan altyapı hizmetlerini, imar uygulamalarını ve köy yolları benzeri işleri yapabilmektedir, kendi yağı ile kavrulamamaktadır. Devlet yardımları ise ancak memur maaşına yetmektedir.Belediyenin birkaç işyerinden geliri bir iki memurun maaşını bile karşılayamamaktadır. İlçe ana yollardan uzak, sapa, gelişmeye kapalı bir köşede kalmıştır.

Türkiye’nin en az gelişmiş, fakirlik sınırında olan TEKMAN, İlçesi’nin geleceği ne olacaktır? TEKMAN, bir ilçe olarak ilçeliğin gerektirdiği bir takım gelişmeleri yakalayamıyor. TEKMAN’ı bir köy veya kasaba olarak düşünemeyiz. Adı ilçe olmuş, köylükten, kasabalıktan çıkmıştır. Ancak vatandaş henüz ilçeliğe alışamadı. Anlaşılacağı üzere TEKMAN, ne bir köy, ne bir kasaba ne de bir ilçedir.
Öyleyse TEKMAN’ın kurtarılması için çare nedir? Çareyi ilçe yapanlar düşünsün diyemeyiz. Madem ki ilçe yapılmıştır, gelişmesi, geliştirilmesi gerekir. Her şeyden önce çevre ilçelerle olan bağlantılarının daha üst düzeyde yapılması, ilçeden komşu ilçelerin ulaşımının sağlanması gerekir, palandöken (tüneli) mesela….. Gelişmeyi getirecek bir takım avantajların verilmesi gerekir. Ne yazık’ki TEKMAN hudutları içinde bir fabrika kurulup ham madde tespiti yapılmamıştır. Bu bir dezavantajdır. Ama her halükârda bir takım projeler yapılmalıdır. Yoksa ilçeliği trilyonlara maal olan bir köyü ilçe yapıp bir kenarda unutmak, kendi kaderine terketmek sadece biz TEKMAN, halkına zarardan başka bir şey kazandırmaz.

TEKMAN, doğu’da tarihi kültür varlıkları bakımından çok zengindir. Bizanslılar dönemi kültür varlıkları son derece yoğundur. Bunları tespit edip açığa çıkarmak örneğin (kevrê reş) mezrasında’ki tarihi ermeni konağı ve yiğitler (meman) köyündeki jeotermal suların değerlendirilmesi,…. kırıkhan, ve toptepe, köyleri arasında bizanslılara ait şehir olduğu varsayılmakta ve eserlerin gün yüzüne çıkarılması, aynı zamanda yiğitler, (meman) köyünün jeotermal suyu uygun bir şekilde, değerlendirildiği taktirde, TEKMAN’ın jeotermal olarak ısıtılmasına yetecek kadar su, varsayılmaktadır.

Işıklar, (şem) köyündeki kanya guryâ maden suyu tadında aynı zamanda şifalı ve devasadır. Katranlı köyü sınırları içerisinde bulunan petrol kaynaklarının, da değerlendirildiği taktirde TEKMANIN zenginliğine adım atılmasında bir etkendir. Turistlerin konaklamasına, ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı tesisler yapılmalıdır. İlçeye gelecek hareketle belki de diğer illerde yaşayan TEKMANLILAR, geri dönerek yatırım yapma imkânı bulacaklardır. bu konuda TEKMANLI, iş, adamları konuyu ele almaları gerekmektedir.

Bilhassa Ermeni ve Bizans dönemi şehir kalıntıları üzerinde çalışma gerekmektedir. 17 ve 18. Yüzyıllar ilçemiz için önemlidir. Bu dönemler arkeolojik araştırmalarla ortaya çıkarılmalıdır. Hem bu suretle kaçak kazıların da önüne geçilecek, yeraltında bulunan o dönemin nadide eserlerinin kaçırılması önlenecektir. Örneğin bundan iki, yıl önce, eğriçayırda ithal, bir çoban tarafından çıkarılıp kaçırılan değerler olmuştur söylentileri vardır. Bu tip bir çalışma köylerimizi de kapsayacağından, oralara da bir canlılık getirecektir.

İlçe merkezinde, mücavir alanlarda ve köylerde bulunan güzel tarihi kalıntıların büyük bir çoğunluğunun fotoğraflarda belgelenmiştir. Ancak bu kâfi değildir. Bunun yetkililer eliyle listelenerek, arşivlenmesi gerekmektedir. Avlu duvarlarında bulunanlar derhal korumaya alınmalıdır. Bina duvarlarında bulunanlar ise geçici bir süre için bina sahiplerine zimmetlenmelidir.

Taşınabilir küçük parçalar listelenerek belediye tarafından toplanmalıdır. Bu suretle kaçakçılığın önü alınacaktır. Bütün bunların yapılabilmesi için TEKMAN’da bir kapalı ve açık müze teşkil edilmelidir. Böyle bir müze kurulursa binlerce eserin toplanacağına eminim. değerli TEKMANLILAR……..
sevgi ve saygılarımla
MUHYETTİN ÇETİN (araştırmacı yazar)

Advertisements

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s

Schlagwörter-Wolke

%d Bloggern gefällt das: